Kleinste en oudste rijksmonumenten krijgen nieuwe functie

Nieuws ARTIS-Park
  • 30 april 2025

In ARTIS wordt niet alleen gezorgd voor microben, dieren en planten, maar ook voor erfgoed. Op het terrein vind je dan ook 26 rijksmonumenten. Twee daarvan zijn recent gerestaureerd en van een nieuwe functie voorzien. De Moeflonstal en het Duivenhuis bieden nu het onderkomen aan een wel heel bekende diersoort: de mens.

Het Duivenhuis is rond 1730 gebouw en dus ruim 100 jaar ouder dan ARTIS.

Het Duivenhuis

Het Duivenhuis heeft vanaf het ontstaan van ARTIS verschillende functies gehad. Er vlogen sier- en postduiven uit, het is een broedmachinehuis geweest, waar bezoekers vogels uit het ei konden zien kruipen en het heeft als stal voor loopvogels gediend. In een aanbouw verbleef er zelfs een ijsbeer. En van 1928 tot 1943 zag het publiek er de eerste zeekoe van ARTIS.

Het huis is niet meer geschikt voor dieren en bezoekers liepen er voorbij. Tijd voor een herbestemming: en wel als horecapunt waar planet proof poffertjes gegeten kunnen worden onder de historische pergola op een terras tussen de planten. Naast de herbestemming en restauratie is het gebouw verduurzaamd: het dak en de gevel zijn geïsoleerd,  het gebouw is van het gas af en er is een groen dak ontworpen.

‘Een ongebruikt stukje ARTIS is nieuw leven in geblazen en het monument heeft weer betekenis gekregen in het park. De overkapping zorgt ervoor dat de bezoekers even kunnen uitrusten en genieten van het mooie park onder alle weersomstandigheden, zonder naar binnen te gaan’, aldus architect Thomas Buijs van ATELIERFRONT.

De Moeflonstal stamt uit 1876 en is één van de oudste dierverblijven in het park.

De Moeflonstal

Naast het Duivenhuis, staat de Moeflonstal. ARTIS wilde in de tijd dat de stal gebouwd werd zoveel mogelijk verschillende diersoorten laten zien. De moeflonstal heeft een klassieke opstelling met de stal in het midden en daaromheen als ‘taartpunten’ verblijven voor verschillende geiten- en schapensoorten, waaronder als hoofdbewoner de moeflon. Maar de stal werd afgekeurd. Het bleek geen geschikte werkplek volgens de huidige ARBO wetgeving; je kan er als dierverzorger niet rechtopstaand in. De moeflonstal is dus omgetoverd tot een speelplek voor kleine kinderen. 

De stal, die eerder donkergroen geverfd was, is na kleuronderzoek teruggebracht naar de oorspronkelijke kleur roze. En uit archiefonderzoek bleek dat er vroeger zinken dakbedekking lag. Dit is gereconstrueerd. Rond het gebouw is een zitrand in het landschap gemaakt, die verwijst naar de bloemachtige vorm van het oorspronkelijke dierenperk. In het beton van de zitrand is nog een andere verwijzing naar de geschiedenis aangebracht: afdrukken van de hoeven van de moeflon. In en rond de stal kunnen kinderen spelen terwijl ouders zittend, met een drankje of poffertje uit het Duivenhuis, toekijken. 

De vernieuwde gebouwen zijn ontworpen door architect Thomas Buijs en Marita Bijlsma van ATELIERFRONT, restauratiearchitect Cor Bouwstra en landschapsarchitect Hank van Tilborg. Jan van Schaik bedacht het ontwerp voor de speelplek.

ARTIS is eerder dit jaar vanwege het beheer en behoud van haar monumenten door de minister van OC&W erkend als Professionele Organisatie voor Monumentenbehoud (POM).

Het laatste nieuws

Wildlifedierenarts Martine van Zijll Langhout lanceert uitgebreide Engelstalige editie van Over leven in het Wild

23 september 2026 • ARTIS-Park

De Nederlandse wildlifedierenarts en ARTIS-dierenarts Martine van Zijll Langhout lanceert op donderdag 24 september in het ARTIS-Groote Museum in Amsterdam Lessons from the Wild, de uitgebreide Engelstalige editie van haar Nederlandse bestseller Over Leven in het Wild. Prinses Irene der Nederlanden, die zich al lange tijd inzet voor een diepere verbinding tussen mens en natuur, ontvangt het eerste exemplaar.

ARTIS en Rijksmuseum laten onzichtbaar leven op de Nachtwacht zien

10 september 2026 • ARTIS-Micropia

Wat leeft er op De Nachtwacht? ARTIS en het Rijksmuseum brengen samen het onzichtbare leven op De Nachtwacht in beeld. Vanaf 11 november is in ARTIS-Micropia de installatie De Nachtwacht Leeft te zien. Deze installatie rond een levensgrote reproductie van Rembrandts Nachtwacht laat zien welke micro-organismen er op het schilderij leven.

Afrikaanse pinguïns krijgen een nieuw verblijf in ARTIS

07 augustus 2026 • ARTIS-Park

Na bijna 70 jaar krijgen de Afrikaanse pinguïns een nieuwe plek. Het zeeleeuwenverblijf wordt verbouwd tot een gevarieerd pinguïnverblijf met diep water, volop nestgelegenheid en ramen waardoor bezoekers de vogels onder water kunnen zien ‘vliegen’.