tentoonstelling
  • Elke dag
  • inbegrepen bij museumticket
  • ARTIS-Micropia

Wat leeft er op De Nachtwacht? Meer dan je denkt! ARTIS-Micropia en het Rijksmuseum onthullen samen het onzichtbare leven op Rembrandts meesterwerk. Van huidbacteriën tot bodembewoners: in de nieuwe installatie De Nachtwacht Leeft zijn de eerste opgekweekte microben te zien, naast een levensgrote reproductie van het schilderij.

Het verborgen leven onthuld

Microben zijn overal. In de bodem, in water, op je huid en dus ook op een zorgvuldig bewaard schilderij. Om deze onzichtbare wereld te onderzoeken, nemen laboranten van ARTIS-Micropia en restauratoren van het Rijksmuseum gedurende zes maanden op circa zestig plekken monsters van De Nachtwacht. Voorzichtig worden er monsters van het schilderij genomen. Deze worden in het laboratorium van Micropia opgekweekt tot zichtbare kolonies. En wordt het onzichtbare leven op De Nachtwacht zichtbaar. In ARTIS-Micropia kun je deze microben vanaf nu bekijken, naast een levensgrote reproductie van Rembrandts meesterwerk.

Van huidbewoners tot een bacterie uit Japan

De eerste resultaten onthullen een verrassend gezelschap. Van huidbacteriën die ons beschermen tegen ziekteverwekkers tot bacteriën uit de bodem. Een bijzondere vondst is Microbacterium saccharophilum, een bacteriesoort die voor het eerst werd gevonden bij een Japanse suikerraffinaderij.
Maar hoe zijn deze microben op De Nachtwacht terechtgekomen? Via iemands huid, stof uit de omgeving of misschien wel een heel andere route? Deze vondsten roepen nieuwe vragen op over de onzichtbare geschiedenis van het schilderij.

Het grootste restauratieproject van Rembrandts meesterwerk

De Nachtwacht is Rembrandts bekendste schilderij en bijna 400 jaar oud. Om het kunstwerk zo goed mogelijk te behouden, startte het Rijksmuseum in 2019 met Operatie Nachtwacht: het grootste onderzoeks- en restauratieproject van het schilderij ooit.

Dit onderzoek onthult steeds meer over hoe Rembrandt De Nachtwacht schilderde en hoe het kunstwerk door de eeuwen heen is veranderd. In samenwerking met ARTIS-Micropia wordt nu ook het onzichtbare leven op het schilderij onderzocht. Zo komen kunst, wetenschap en het allerkleinste leven samen.

De Nachtwacht Leeft groeit verder

En het bijzondere is: er valt nog veel meer te ontdekken! De komende maanden worden er nieuwe monsters genomen en steeds meer microben geïdentificeerd. Nieuwe vondsten krijgen een plek in de installatie, waardoor het onzichtbare gezelschap op De Nachtwacht blijft groeien. Benieuwd wat er allemaal leeft op Rembrandts meesterwerk? Kom het zelf bekijken! Van 11 november 2026 tot eind mei 2027 te zien in ARTIS-Micropia.

waar
ARTIS-Micropia
wanneer
vanaf 11 november
hoe laat
hele dag
prijs
inbegrepen bij museumticket

Featured programs

Fotografieworkshop

workshop • uitverkocht • meerdere data • 13.00 - 17.00 uur

  • ARTIS-Park
  • €

ARTIS-fotograaf Edwin Butter laat zien waar en hoe dieren het beste gefotografeerd kunnen worden.

Kamermuziek in de Koningszaal

voorstelling • €19,50 • 15 november • 11.00 - 12.00 uur

  • Koningszaal
  • €

Geniet van warme klassieke klanken in ARTIS tijdens Kamermuziek in de Koningszaal.

Studio ARTIS

tentoonstelling • diverse data • doorlopend

  • ARTIS-Groote Museum

Natura ARTIS Magistra: De natuur is de leermeesteres van kunst en wetenschap. Dat is waar ARTIS al sinds 1838 voor staat. En nog steeds inspireert natuur ons met haar schoonheid, slimheid en complexiteit. En waar natuur verwondert, volgt de kunst vanzelf.