De geschiedenis van het ARTIS-Aquarium

In 1882 opende het grootste en meest moderne aquarium van Europa haar deuren. Op 1.740 houten heipalen, bood het ruimte aan meer dan een miljoen liter water. Het Aquarium werd direct geprezen als een wereldwonder, met bezoekers uit heel Europa die het kwamen bewonderen.

Een kijkje in de onderwaterwereld: Het ontstaan van het ARTIS-Aquarium

Oog in oog met de onderwaterwereld

Midden 19e eeuw maakten ontwikkelingen in wetenschap en techniek het mogelijk om het onzichtbare onderwaterleven te tonen in speciaal ontworpen aquaria. Rond die tijd publiceerde de Britse onderzoeker Philip Henry Gosse het invloedrijke boek The Aquarium, wat leidde tot een aquariumrage in Europa. ARTIS wilde niet achter blijven en besloot een openbaar aquarium te bouwen met zowel zoet- als zoutwaterbassins, een waardevolle toevoeging aan de dierentuin.

ARTIS voor iedereen

In 1877 stond de gemeente Amsterdam de grond voor het huidige Aquarium af aan ARTIS. Voorwaarde was dat het Aquarium ook onderwijsfaciliteiten zou bieden voor de Gemeente Universiteit. ARTIS was destijds een genootschap, en de dierentuin was daardoor alleen te bezoeken door leden. Door het aquarium veranderde dat: nu was ARTIS ook toegankelijk voor studenten. Daarnaast mochten enkele dagen per week ook niet-leden tegen betaling het Aquarium bezoeken. Dit was de eerste stap naar een bredere toegankelijkheid van ARTIS.

Uniek ontwerp en bouw

De Amsterdamse architect Gerlof Salm ontwierp het Aquarium in een eclectische stijl. De classicistische tempelarchitectuur is uniek in Amsterdam en spiegelt het Concertgebouw aan de andere kant van de stad. In 1879 begon de bouw, waarvoor uiteindelijk 1.740 heipalen nodig waren om het gewicht van 640.000 liter zeewater, 225.000 liter zoetwater en het innovatieve waterfiltersysteem te dragen. Het Lloyd’s waterfiltersysteem in het ARTIS-Aquarium is nu het laatste werkende exemplaar ter wereld.