ARTIS en Rijksmuseum laten onzichtbaar leven op de Nachtwacht zien
- 10 september 2026
Wat leeft er op De Nachtwacht? ARTIS en het Rijksmuseum brengen samen het onzichtbare leven op De Nachtwacht in beeld. Vanaf 11 november is in ARTIS-Micropia de installatie De Nachtwacht Leeft te zien. Deze installatie rond een levensgrote reproductie van Rembrandts Nachtwacht laat zien welke micro-organismen er op het schilderij leven.
Het verborgen leven onthullen
Eline van Bloois, microbioloog bij ARTIS-Micropia: “Microben zijn overal om ons heen, maar meestal zien we ze niet. Dat we nu het microbioom van De Nachtwacht zichtbaar kunnen maken, is heel bijzonder. Het contrast tussen het allerkleinste leven op aarde en dit enorme kunstwerk spreekt al enorm tot de verbeelding. Het laat op een verrassende manier zien dat zelfs een meesterwerk dat zo zorgvuldig wordt bewaard als De Nachtwacht voortdurend in contact staat met een levende omgeving.”
Het grootste restauratieproject van Rembrandt's meesterwerk
Katrien Keune, Head of Science Rijksmuseum: "Operatie Nachtwacht is het grootste onderzoeks- en restauratieproject van Rembrandt's meesterwerk ooit. Dankzij onderzoek op macro- en microniveau is het Rijksmuseum veel meer te weten gekomen over hoe Rembrandt De Nachtwacht heeft geschilderd en wat de conditie van het schilderij is. Dankzij de unieke kennis van ARTIS-Micropia weten we straks ook welke micro-organismen op De Nachtwacht leven."
Welke bacteriën groeien op het meisje en op de hond?
Voor het onderzoek naar deze micro-organismen neemt een laborant van ARTIS-Micropia samen met restauratoren van het Rijksmuseum een half jaar lang monsters op verschillende plekken van De Nachtwacht, zowel van delen met als zonder vernislaag. In het laboratorium van Micropia worden de monsters op kweek gezet en vervolgens geïdentificeerd door een extern laboratorium. Groeien op De Nachtwacht dezelfde bacteriën als bijvoorbeeld op je koelkast thuis? En groeien er bijvoorbeeld meer microben op het meisje dan op de hond? Vanaf 11 november kunnen bezoekers in ARTIS-Micropia de eerste resultaten van het onderzoek bekijken. Naarmate er meer monsters zijn genomen, zal ook de installatie verder groeien. Op de levensgrote reproductie worden steeds meer resultaten gepresenteerd. Daarnaast geven we bezoekers een inkijkje in het proces van de kweek.
Operatie Nachtwacht
De Nachtwacht is Rembrandts bekendste schilderij. Het toont de burgers van Amsterdam die de stad beschermen. Het schilderij is bijna 400 jaar oud en verdient de best mogelijke zorg, zodat mensen er ook in de toekomst van kunnen genieten. Daarom startte het Rijksmuseum in 2019 met Operatie Nachtwacht, het grootste en meest omvangrijke onderzoeks- en restauratieproject van Rembrandts bekendste werk ooit. Het vindt plaats voor het oog van het publiek, in een speciaal ontworpen glazen ruimte in de Eregalerij van het Rijksmuseum. Het schilderij is onderzocht met de meest geavanceerde onderzoekstechnieken. Inmiddels zijn de restauratoren bezig met het verwijderen van de vergeelde vernis die in de jaren zeventig van de vorige eeuw werd aangebracht.
De Nachtwacht Leeft is vanaf 11 november 2026 te zien in ARTIS-Micropia.
Het laatste nieuws
Afrikaanse pinguïns krijgen een nieuw verblijf in ARTIS
07 augustus 2026 • ARTIS-Park
Na bijna 70 jaar krijgen de Afrikaanse pinguïns een nieuwe plek. Het zeeleeuwenverblijf wordt verbouwd tot een gevarieerd pinguïnverblijf met diep water, volop nestgelegenheid en ramen waardoor bezoekers de vogels onder water kunnen zien ‘vliegen’.
ARTIS organiseert tijdens WorldPride speciaal programma voor kinderen
21 juli 2026 • ARTIS
Van zaterdag 25 juli tot en met zaterdag 8 augustus staat ARTIS in het teken van WorldPride Kids: een kleurrijk programma voor kinderen en hun families waarin ze spelenderwijs ontdekken dat diversiteit overal in de natuur voorkomt.
