Hoe gebruik ik mijn antibiotica het beste?
Je ziet ze niet, maar ze zijn er wel: bacteriën. Overal om je heen én in je lichaam. Meestal leven we prima samen met bacteriën, maar soms nemen ze de overhand en word je ziek. Op dat moment kan antibiotica het verschil maken. Maar hoe gebruik je antibiotica eigenlijk het beste?
Antibiotica: anti-leven?
De naam zegt het eigenlijk al: ‘antibiotica’ betekent letterlijk ‘tegen het leven’. Gelukkig gaat het hier alleen om bacteriën die je ziek maken. Deze medicijnen helpen je lichaam door bacteriën te doden of hun groei te remmen. Sommige soorten, zoals penicilline, breken de celwand van bacteriën af waardoor ze barsten. Andere verstoren processen binnenin de bacterie.
Je lichaam zit vol met bacteriën die juist goed voor je zijn. Ze helpen bij je spijsvertering, beschermen je tegen indringers en houden je lichaam in balans. Antibiotica maakt geen onderscheid en pakt ook deze ‘goede’ bacteriën aan. Daardoor kan je microbioom tijdelijk verstoord raken.
Een toevallige ontdekking
De eerste antibiotica werd min of meer per ongeluk ontdekt. In 1928 zag de Schotse onderzoeker Alexander Fleming dat een schimmel, Penicillium notatum, bacteriën doodde zonder schade aan menselijk weefsel. Deze stof kreeg de naam penicilline en werd later op grote schaal gebruikt om infecties te behandelen. Een ontdekking die miljoenen levens heeft gered. Ook vandaag de dag worden schimmels nog gebruikt om antibiotica te maken. Zo speelt Penicillium chrysogenum een belangrijke rol in de productie van penicilline. Deze schimmel werd later ontdekt en bleek zelfs veel efficiënter dan de eerste soort die Alexander Fleming bestudeerde
De antibioticakuur: even volhouden
Ook als je je beter voelt, is het belangrijk om je kuur af te maken. Stop je te vroeg, dan kunnen bacteriën overleven en zich aanpassen. Zo ontstaan bacteriën die minder gevoelig zijn voor antibiotica: resistentie.
Tijdens een antibioticakuur is het verstandig om voorzichtig te zijn met alcohol, omdat je lever het medicijn moet verwerken. Ook kan je huid gevoeliger worden voor zonlicht, waardoor je sneller verbrandt.
Antibiotica heeft de geneeskunde enorm veranderd en redt nog steeds levens. Tegelijkertijd zorgt verkeerd gebruik ervoor dat bacteriën zich aanpassen en moeilijker te bestrijden worden. Dat maakt zorgvuldig gebruik belangrijker dan ooit.
Heb je antibiotica over? Lever ze in bij de apotheek. Zo voorkom je dat resten in het milieu terechtkomen en bijdragen aan resistentie.