De restauratie van het ARTIS-Aquarium

Het ARTIS-Aquarium is een van de oudste aquaria ter wereld. In 2021 sloot het Aquarium haar deuren voor een restauratie die uiteindelijk uitgroeide tot de grootste en meest complexe restauratie in de geschiedenis van ARTIS.

Historie en toekomst samenbrengen

Na bijna 140 jaar zoutwater was het gebouw ernstig aangetast. Alleen een grootschalige restauratie kon het monument behouden voor de toekomst.

Herstellen wat verborgen was

Bij de restauratie is het historische gebouw zoveel mogelijk teruggebracht in oude staat. Oude kleuren, ornamenten en zichtlijnen zijn onderzocht en hersteld. Latere toevoegingen, zoals verflagen en verlaagde plafonds, zijn weggehaald.

Ook de gevels zijn zorgvuldig schoongemaakt en hersteld. Waar nieuw natuursteen nodig was, is steen gebruikt uit dezelfde groeves als vroeger.

Daardoor is veel meer van het monument zichtbaar. Waar bezoekers vroeger maar een deel van het gebouw zagen, is nu ongeveer 90 procent te zien. Ook ruimtes die jarenlang verborgen waren, worden onderdeel van de route. Zoals de catacomben met het oude filtersysteem voor het water.

Klaar voor dierverzorging van nu

Niet alleen het gebouw is hersteld. Ook de aquaria zelf zijn vernieuwd. Ze zijn groter, dieper en opnieuw opgebouwd. Achter de schermen is de techniek verbeterd. Daardoor sluiten waterkwaliteit, dierverzorging en dierenwelzijn beter aan bij de kennis van nu. Zo blijft het Aquarium een historisch gebouw, maar wel met moderne zorg voor de dieren.

De restauratie maakte het mogelijk om het Aquarium duurzamer te maken

Dat past bij de ambitie van ARTIS om in 2030 klimaatpositief te zijn.

Duurzaam gerestaureerd

Het monumentale Lloyd-waterfiltersysteem bleef behouden en is aangevuld met moderne, energiezuinige installaties. Het gebouw kreeg isolatieglas, vloerverwarming op lage temperatuur en 118 zonnepanelen op het dak. Ook is het Aquarium voorbereid op aquathermie. Dat is een techniek waarbij warmte uit water wordt gebruikt om een gebouw te verwarmen. Zo kan het Aquarium in de toekomst zonder fossiele brandstoffen worden verwarmd.

Erfgoed voor de toekomst

In januari 2025 werd ARTIS officieel erkend als Professionele Organisatie voor Monumentenbehoud (POM). De restauratie van het Aquarium speelde daarin een belangrijke rol.

Met de restauratie blijft een bijzonder monument bewaard. En krijgt het Aquarium opnieuw betekenis: als plek waar natuur, techniek, erfgoed en toekomst samenkomen.