Zonsverduistering
“Voor mij het mooiste natuurverschijnsel dat er bestaat,” aldus hoofd planetarium Milo Grootjen, die ooit een totale verduistering zag in Egypte.
Wat is er te zien?
Bij een zonsverduistering staat de maan precies voor de zon. Omdat de zon stom toevallig 400 maal groter is dan de maan én 400 maal verder weg staat, lijken ze vanaf de aarde even groot en kan de maan de zon precies bedekken. Tenminste, als je op precies de goede plek op aarde zit, ditmaal in Spanje en IJsland. Je ziet dan een totale zonsverduistering waarbij de zon zelf niet meer te zien is. De corona, de buitenste atmosfeer van de zon, en zogenaamde protuberansen die op zonnevlammen lijken, worden dan zichtbaar.
Hoe ontstaat een zonsverduistering?
Een zonsverduistering ontstaat wanneer de maan precies tussen de aarde en de zon schuift en dan zonlicht blokkeert. Op plekken waar de zon volledig wordt bedekt, bevindt zich de diepzwarte schaduw van de maan en is er sprake van een totale zonsverduistering. Dit gebeurt maar zelden, zo ongeveer tweemaal per jaar in een klein gebied ergens op aarde. De laatste keer dat het in de buurt van Nederland te zien was, was in 1999 in onder meer Frankrijk en Duitsland. Dat een zonsverduistering niet maandelijks tijdens nieuwe maan gebeurt, komt doordat de baan van de maan schuin staat t.o.v. de aardbaan rondom de zon. De zon, maan en aarde staan daardoor hooguit een paar maal per jaar precies in een lijn.
Hoe kun je de eclips bekijken in Nederland?
In Nederland krijgen we dit jaar op 12 augustus te maken met een gedeeltelijke verduistering. Tijdens het maximum verandert de zon in een zeer smalle sikkel en is 88% van de zon bedekt. In Amsterdam begint het verschijnsel om 19:16 uur, met het maximum om 20:11 uur en het einde om 21:03 uur.
Helaas is dit alles vanuit de stad moeilijk zichtbaar doordat de zon tijdens het maximum in Nederland erg laag aan de hemel staat, minder dan een vuistgrootte bij uitgestrekte arm. Ga dus vooral eropuit om de verduistering te gaan bekijken! En let dan niet alleen op de zon zelf, maar ook op de omgeving. Het zal namelijk ietsje donkerder worden, meer dan genoeg om te worden opgemerkt.
Bescherm je ogen!
We weten allemaal wel dat zonder bescherming naar de zon kijken niet mag en schadelijk is voor je ogen. Dit is ook zo tijdens een zonsverduistering als de zon grotendeels bedekt is. Ga je de zonverduistering bekijken, schaf daarom een speciale eclipsbril aan! Deze zijn deze zomer te koop in de ARTIS-winkel. Ze blokkeren bijna al het licht zodat je de zon veilig kunt bekijken. Let op: negeer ideeën die rondgaan dat lasbrillen, cd'tjes enzovoort ook geschikt zouden zijn. Ze kunnen misschien uv-licht of infrarood licht doorlaten. Daar merk je niets van, maar deze zijn wel schadelijk voor je ogen! Bedenk ook dat je nooit of te nimmer door een verrekijker of telescoop naar de zon mag kijken zonder een professioneel zonnefilter (bijvoorbeeld aangeschaft bij een specialist zoals de firma Ganymedes in Amstelveen).
Waar is de totale zonsverduistering te zien?
Omdat de maan om de aarde draait beweegt deze schaduwvlek zich in ruim een uur over verschillende landen. Ditmaal zijn dat Rusland, IJsland en Spanje. Wie de totale zonsverduistering wil meemaken, kan het beste afreizen naar Noord-Spanje aangezien de kans op mooi weer daar het grootst is. Bedenk wel dat de totale verduistering ditmaal minder dan twee minuten duurt en de zon ook daar laag aan de hemel staat. Toch zullen velen de reis naar Spanje maken dit jaar. Want bedenk: De eerstvolgende totale zonsverduistering die je vanuit ARTIS kunt zien is pas op 2 september 2817!
