page title

Introductie babygorilla

20 juli 2018

Gorillagedrag

Door het warme weer van de afgelopen weken vindt de introductie nu plaats in het buitenverblijf. Hier is, in tegenstelling tot in het binnenverblijf, geen gedeelte waar de jonge gorilla zich terug kan trekken. Door de sfeer in de groep en het contact met de andere gorilla’s is dit ook niet meer nodig. Ook in het binnenverblijf gaat Yanga haar eigen verblijf niet meer binnen.  

De jonge gorilla is soms bij de groep, en houdt zich soms wat meer afzijdig van haar soortgenoten. Dan speelt ze in haar eentje, of ontdekt ze haar verblijf. Als ze met de andere gorilla’s speelt, doet ze dit voornamelijk met Shae en zijn oudere broer Shambe. Samen met de jongste gorilla zit ze Shambe achterna, en als Shae zijn oudere broer probeert te grijpen of een tik op zijn kop te verkopen, doet Yanga dit na. Shambe gaat op zijn beurt de twee jonge gorilla’s achterna, waarbij Yanga zich snel achter Shae verschuilt en Shae haar beschermt. Ook de moeder van deze twee jonge mannelijke gorilla’s ontfermt zich over Yanga. 

Sinds kort zoekt Yanga ook zelf het contact met Shae op, terwijl het initiatief hiervoor altijd bij de jonge mannelijke gorilla lag. Ze gaat naar hem toe voor een knuffel, of om met hem te spelen. Dit is een goede stap in haar ontwikkeling en haar integratie in de groep. Ze vertoont dan natuurlijk gorillagedrag. 

Nieuwe ontdekkingen 

Zowel in het binnen- als in het buitenverblijf heeft Yanga ook nieuwe diersoorten leren kennen. In het binnenverblijf zijn er tegelijk met de introductie van de jonge gorilla ook twee Dianameerkatten aan de groep toegevoegd. Een mannetje en een vrouwtje. De mannelijke meerkat is veel te vinden in het binnenverblijf en speelt daar vaak met Yanga. Ook probeert hij - ondanks zijn geringe gewicht - haar bescherming te bieden als zij met de andere gorilla’s speelt.  

In het buitenverblijf zitten naast gorilla’s ook stokstaartjes. Yanga daagt deze nieuwsgierige dieren graag uit, en zij doen dit ook bij haar terug.  Soms is ze de stokstaartjes even zat, maar zij blijft ze wel opzoeken als ze buiten is. 

Ook op het gebied van eten valt er nog van alles te ontdekken. Yanga eet steeds meer vast voedsel, en probeert ook bladgroente uit de eetbare tuin, zoals snijbiet. Aan de smaak van de bloemen en kruiden uit de eetbare tuin die de gorillagroep te eten krijgt, is ze nog niet gewend. Andere vormen van gedragsverrijking die de gorilla’s krijgen, vindt Yanga ook interessant. Net als de andere gorilla’s probeert zij met takken bij nieuw eten te komen. Ze kijkt hierbij goed naar haar soortgenoten en doet hen na. Zo leert zij gorillagedrag aan.   
 

25 april 2018


De afgelopen maand is de introductie rustig verlopen. De jonge gorilla is veel te vinden in haar eigen verblijf, dat in de hoek van het grote binnenverblijf staat. De toegang tot dit verblijf is alleen groot genoeg voor haarzelf en voor Shae. Het jongste mannetje zoekt haar daar vaak op, en samen spelen en klauteren ze in deze ruimte. Ook met de andere jonge mannetjes heeft ze veel contact. Door het hekwerk heen pakken ze haar spullen of prikken ze haar op een speelse manier. 

Alle leden van de groep letten op Yanga, corrigeren elkaar als een ander te hardhandig is en vertonen geen agressief gedrag. Maar met geen van de volwassen vrouwtjes is de band met Yanga hechter geworden dan dit, waardoor ze geen adoptiemoeder heeft gevonden binnen de groep. Daardoor vordert het introductieproces minder snel dan gehoopt. De jonge gorilla is zonder adoptiemoeder namelijk meer op zichzelf aangewezen. Normaal gesproken trekken jonge gorilla’s zich terug bij hun moeder als ze even uitgespeeld zijn. Yanga kan dit niet, en trekt zich daarom vaak terug in haar eigen verblijf. Vanuit deze plek kan ze toch contact kan hebben met alle gorilla’s, maar alleen wanneer zij dat zelf opzoekt. 

Yanga_april_2018_gorillababy_babygorilla.jpg


 

6 maart 2018

 

Akili_1920x1080.jpg

Belangrijke stap tijdens introductie: ontmoeting met de zilverrug

De afgelopen maand heeft de jonge gorilla voor het eerst samen met de zilverrug geoefend. Dit was een belangrijk moment tijdens de introductie. De drie volwassen vrouwen en Shae, de groepsleden die al vaker bij Yanga in het verblijf zaten, waren ook aanwezig, samen met de zilverrug. De jonge gorilla zat in het afgescheiden deel dat grenst aan het binnenverblijf. Ze kon zelf naar de groep toe te gaan. Op de zesde oefendag kwam ze zelf uit haar verblijf. De zilverrug keek vanaf een afstandje toe. Na haar een tijdje te hebben gadegeslagen, begon hij naar haar toe te lopen. Eerst rustig, daarna in hoger tempo. Onderweg pakte hij een bal op en gooide die door het verblijf. Yanga rende terug haar verblijf in. Vlak voor dit verblijf hield de zilverrug in en trommelde op zijn borst. 

Hoewel de oefening zonder agressie verliep, kreeg de jonge gorilla bij de ontmoeting met de zilverrug nog niet de gewenste bescherming van de gorillavrouwen. Daarom is besloten om de band tussen Yanga en de andere groepsleden eerst verder te versterken, voordat er weer geoefend wordt met de zilverrug. Overdag is zij nu dagelijks in het binnenverblijf met de andere jonge gorilla, zijn moeder en de gorillavrouw Binti. Ook is besloten een voor een de jonge mannetjes bij deze groep te laten. Er is begonnen met de oudere broer van Shae. Inmiddels is deze introductie rustig verlopen, en is er nog een ander mannetje aan de groep toegevoegd: de zoon van Binti.

Dominante man

Gorilla’s leven in familiegroepen. In de groep is een duidelijke hiërarchie: er is één dominante man, en een aantal vrouwen met hun jongen. De groepsleden tonen zich ondergeschikt aan de dominante man. Als een groepslid zich niet volgens de geldende hiërarchie gedraagt, grijpt de zilverrug in. Dat doet hij bijvoorbeeld door de ander achterna te rennen, een klap of duw te geven of op zijn borst te trommelen. De ondergeschikte gorilla maakt zich dan klein, om zich onderdanig te tonen. Ook bij de ontmoeting met een nieuw groepslid - zoals Yanga - moeten de verhoudingen opnieuw worden vastgesteld, en dat gaat gepaard met dominant gedrag van de zilverrug. 

Een van de redenen waarom ervoor is gekozen om Yanga bij de gorillagroep van ARTIS te introduceren, is omdat de zilverrug rustig en tolerant is. Toch zal hij hoogstwaarschijnlijk ook zijn dominantie tonen om de groep bij elkaar te houden. Het is niet te voorspellen welk gedrag hij bij een ontmoeting met Yanga vertoont. 

Yanga jan 2018_gorillababy_1920x1080.jpg

Spelende gorilla’s

Jonge gorilla’s spelen veel met elkaar. Dit gaat er soms behoorlijk ruw aan toe. Gorilla’s zijn sterke dieren, die al vanaf jongs af aan al erg gespierd zijn en goed tegen een stootje kunnen. Zij hebben vanaf de eerste dag al de kracht om zich stevig vast te houden aan hun moeder. Yanga is nog geen anderhalf jaar, maar kan zich met haar 12 kilo al optrekken in de touwen. Binnen de gorillagroep zie je dat de apen onderling veel met elkaar stoeien, wat er nogal ruw uit kan zien.

Ook met de andere jonge gorilla wordt ruw gespeeld. De oudere mannetjes geven hem een tik als hij langsloopt, of proberen hem uit evenwicht te duwen. Ze trommelen op zijn rug, trekken aan een arm of een been, en proberen zijn eten af te pakken. Shae geeft aan dat er ingegrepen moet worden door te schreeuwen. Dan komt zijn moeder, de zilverrug of een van de andere vrouwen naar hem toe. Deze bescherming houdt de verhoudingen in balans, en daarom is het van belang dat Yanga ook bescherming krijgt binnen de groep.

De twee oudere mannetjes die zijn toegevoegd aan de groep, spelen ook veel met Yanga. Zo stoeien zij met haar, of proberen haar deken af te pakken. Yanga laat de deken dan niet los, waardoor de mannetjes het ziet als een spel. Verder trommelen zij op haar, net als ze bij Shae doen. Yanga maakt zich hierbij weleens klein, en gaat dan op de grond liggen. Hiermee laat zij zien dat zij weet dat zij de kleinste is van de groep. Jonge gorilla’s maken zich vaker klein als er een oudere groepsgenoot in de buurt is. Zo tonen zij onderdanigheid.

De volwassen gorilla’s houden de jongen in de gaten. Als het er te ruw aan toe gaat, wordt er door hen ingegrepen. Zowel Sindy als Binti lijken Yanga steeds iets beter te beschermen. Sindy roept haar eigen jongen tot de orde als zij te ruig met Yanga omgaan, en Binti gaat soms tussen de spelende jongen inzitten om hen te laten stoppen.

Contact

De jonge gorilla is met regelmaat samen met andere gorilla’s zichtbaar in het binnenverblijf.  Het is belangrijk dat ze zich op haar groepsgenoten kan richten en zo natuurlijk gedrag kan leren. We vragen u dit proces niet te verstoren en geen contact te zoeken met de jonge gorilla.
 

1 februari 2018

 

Yanga jan 2018_gorillababy_1920x1080.jpg

 

Er is een volgende stap genomen bij de introductie van de babygorilla in de gorillagroep. In de afgelopen periode is ze in kleine stappen gewend aan bijna alle groepsleden, en zij aan haar. De volgende stap is de introductie met de zilverrug. In de aankomende tijd zal er dagelijks een paar uur worden geoefend. De babygorilla zit dan in een afgescheiden deel in het binnenverblijf, zodat ze zelf toenadering kan zoeken en afstand kan nemen. Dat doet ze voorzichtig door af en toe haar hoofd naar buiten te steken.   

Januari 2018

Sinds de eerste keer dat de schuif tussen Binti en Yanga voor het eerst werd opengezet, is er rustig opgebouwd. Alhoewel het contact tussen Binti en Yanga vriendelijk is en zij elkaars nabijheid tolereren, is er weinig echte interactie te zien en ontfermt Binti zich nog niet over Yanga. Halverwege december werd daarom de schuif tussen het nachtverblijf van de babygorilla en de nachtverblijven van één andere gorillavrouw met haar jong, Sindy en Shae, half geopend. De jonge gorilla’s konden daar wel door, maar de gorillamoeder niet. Gelijk was er interactie te zien. Shae stak de eerste keer meerdere keren zijn hoofd door de schuif om te kijken naar Yanga. Niet lang daarna was het niet meer alleen kijken, maar ging hij kort en snel een paar keer helemaal in Yanga’s verblijf. Yanga reageerde ontspannen op de komst van het jonge mannetje. Toen hij een paar druiven uit haar verblijf wilde meenemen pakte ze zijn handen om te kijken wat erin zat. 

Ruw spel

De eerste dag dat de schuif tussen Yanga en Shae en Sindy voor het eerst helemaal open ging, was spannend. Sindy maakte enthousiaste geluiden. De twee jonge gorilla’s waren al snel met elkaar aan het spelen, en Yanga en Sindy raakten elkaar meerdere keren aan. Sindsdien zijn de drie gorilla’s dagelijks minstens één keer per dag een paar uurtjes bij elkaar. Het spel wordt steeds ruwer, wat een goed teken is. Zo gaan jonge gorilla’s namelijk met elkaar om. Yanga groeit en wordt gespierder, waardoor ze goed mee kan doen in het spel. Ze leert snel, en te zien is dat ze de signalen van de andere gorilla’s goed leest. Zo snapt ze dat het kuchen van andere gorilla’s betekent dat ze iets moet laten, en kucht ze zelf ook als ze iets  niet wil. De drie gorilla’s zijn inmiddels ook samen geweest in het binnenverblijf in het Gorillahuis. 
 

20 november 2017

Eerste poging

Een spannend moment: vandaag werd de schuif tussen het verblijf van de babygorilla en haar beoogde adoptiemoeder voor het eerst half geopend. Yanga kon wel naar Binti toe, maar de toegang was te klein voor de volwassen gorilla om bij het jong te komen. Zo kon de babygorilla zich altijd terugtrekken.

In het begin bleef de babygorilla verstopt zitten achter een doek, maar al snel liet zij zichzelf zien. Voor een ontmoeting met Binti was het nog te vroeg. De babygorilla bleef in haar eigen verblijf, maar de beoogde adoptiemoeder zat wel dichtbij en toonde interesse. Vlak voor het einde liep Yanga nog wel naar de schuif toe, maar Binti was toen net de andere kant op gegaan. Na 20 minuten sloten de verzorgers de schuif weer, en keken ze terug op een succes. De twee gorilla's gedroegen zich rustig en ontspannen - iets wat hoopgevend is voor het verdere verloop van de introductie.

 

30 oktober

Bananenbladeren

De gorilla's hebben vandaag bananenbladeren gekregen om mee te spelen en om op te kauwen. Ook de jonge gorilla heeft belangstelling voor de bladeren. Ze bouwt er instinctief een nestje van, net als gorilla's die binnen een gorillagroep opgroeien.

Dieet

Net als peuters, stoppen gorilla's als ze jong zijn van alles in hun mond. Niet alleen om mee te spelen, maar ook om te proeven. Zo raken ze gewend aan verschillende smaken, en kunnen ze langzaam minder melk gaan drinken. Vandaag heeft Yanga veel verschillende dingen geproefd en gegeten. Op het menu stond onder andere kiwi, framboos, ei, banaan, rijst, appels en paprika. 

Het zal wel nog even duren voordat de babygorilla helemaal geen melk meer zal drinken. Jonge westelijke laaglandgorilla's drinken melk tot ze drie of vier jaar oud zijn. 

 

26 oktober

Yanga_gorilla_baby_2017_1920x1080.jpg

Een stapje verder

De babygorilla is steeds vaker goed zichtbaar voor de rest van de groep. Vandaag is de mogelijke adoptiemoeder gescheiden van de groep. Vanaf het moment dat Yanga in de vluchtruimte verscheen, heeft Binti alleen nog maar naast haar gezeten. Ook de nacht daarna toonde ze veel interesse. De dag daarna was het jongste gorillamannetje erg geïnteresseerd. Yanga maakte op eigen initiatief contact met het mannetje van bijna twee en legde haar vinger in zijn mond. 

 

9 oktober

Een maand later

Het is intussen al meer dan een maand geleden dat Yanga in ARTIS is aangekomen. Ze is nog gescheiden van de groep, en het contact wordt in kleine stapjes opgebouwd. De beoogde adoptiemoeder toont interesse in de babygorilla en zoekt haar regelmatig op. Ook de zilverrug en jonge mannetjes hebben aandacht voor haar. De laatsten komen vaak kijken en steken takjes door de afscheiding om contact te maken.

Wilhelma Zoologisch-Botanischer Garten

Twee ARTIS-dierverzorgers brengen deze week een bezoek aan Wilhelma Zoologisch-Botanischer Garten in Stuttgart. Deze organisatie heeft gorillababy's uit heel Europa opgevangen en heeft ervaring met het introduceren van babygorilla's bij adoptiemoeders.

 

15 september

Klimmen

Als de babygorilla op 15 september het binnenverblijf verkent, klimt ze voor het eerst in de touwen. De jonge gorilla moet hiervoor haar armspieren intensief gebruiken. Omdat ze die nog aan het trainen is, gaat het klimmen haar niet altijd even gemakkelijk af.

 

14 september

 

Vasthouden_yanga_sandra_gorillababy_babygorilla_tijdlijn_1920x1080.jpg

 

Anders dan bij baby's van mensen, klampen gorillababy's zich vast aan de rug van hun moeder. Yanga moet dit ook leren. Hier oefent ze bij een van de dierverzorgers. 

 

2 september 2017

De eerste stap was om de gorilla’s elkaar te laten zien door een raam. De vrouwtjes en jongen in de groep snelden toe om naar haar te kunnen kijken. Ook de zilverrug hield na een poosje zijn gezicht vlak bij het glas. Tot vreugde van de dierverzorging was de reactie van de groep zonder tekenen van agressie. De babygorilla verblijft sinds vandaag in een verblijf dat is afgescheiden van de groep, maar wel in het zicht is van de groep. 

 

30 augustus 2017

Op 30 augustus was het zover: de babygorilla kwam naar ARTIS. Om de overgang rustig te laten verlopen, kwam haar verzorger mee en bleef een aantal dagen in ARTIS. De babygorilla werd niet gelijk bij de gorillagroep gezet.

Mestonderzoek_gorillababy_babygorilla_yanga_tijdlijn_1920x1080_2.jpg

Mestonderzoek

Een van de eerste stappen die werd gezet, was het onderzoeken van de mest. Dit wordt onderzocht om te ontdekken of de gorilla gezond is, of een ziekte bij zich draagt. Het onderzoek vond gedeeltelijk door de dierenartsen van ARTIS plaats:

'Ik heb een deel van haar ontlasting opgestuurd naar een extern laboratorium en daarnaast zelf onderzoek gedaan. De faeces wordt onderzocht op parasieten en bacteriën. De testen naar eieren van wormen in de ontlasting deed ik zelf, op twee verschillende manieren. Het externe laboratorium deed de bacteriekweek.'

Tot de uitslag bekend was, mocht de babygorilla niet naar de groep toe om te voorkomen dat zij mogelijke ziektes aan de groep overdraagt. In de avond kwamen de laatste testresultaten binnen: Yanga was gezond. Daarmee kon de introductie met de groep beginnen.

 

Zomer 2017

Bezoek aan Hannover

Op 4 en 5 juli brengen ARTIS-dierverzorgers een bezoek aan Hannover Erlebnis Zoo om zich voor te bereiden op de komst van de gorillababy. De vier verzorgers maken hier alvast kennis met de gorillababy en hun Duitse collega's die tot nu toe voor het jong gezorgd hebben. Na deze kennismaking, konden de dierverzorgers een plan opstellen.

Bezoek aan Bristol Zoo

In augustus ging een groep dierverzorgers naar Bristol Zoo. Hier kwam begin 2016 een jong ter wereld door middel van een keizersnede. Door de operatie was de moeder lange tijd te zwak om voor het jong te zorgen, en moest er gekeken worden naar een adoptiemoeder. Nadat zij was gevonden, kon de gorillababy na tien maanden met succes teruggeplaatst worden in de groep.

‘De situatie in Bristol Zoo was heel anders, maar wij hebben daar wel heel veel kunnen leren. We hebben veel gepraat met de dierverzorgers. Zij vertelden wat goed ging én wat zij misschien nu anders hadden gedaan. Dat was zeer nuttige informatie.’

 

Voorjaar 2017

Zilverrug_akili_gorilla_yanga_tijdlijn_1920x1080.jpg

The silverback

Keuze valt op ARTIS

In ARTIS leeft een rustige, hechte gorillagroep. Over de zilverrug van de groep wordt gezegd dat hij zich door de spelende, jonge gorilla’s de haren uit zijn kont laat trekken. Maar hij wijst ze terecht als het moet, ook als er ruzies ontstaan tussen de vrouwen in de groep. Zo houdt hij de groep bij elkaar. Als ‘adoptiemoeder’ voor Yanga is de hoop gevestigd op Binti, een vrouwtje van vijfentwintig. Zij heeft eerder al twee jongen succesvol grootgebracht. Ze staat erom bekend zorgzaam en beschermend te zijn, ook naar andermans jong.

 

Winter 2016

Zoektocht

Alle westelijke laaglandgorilla’s die in Europese dierentuinen leven, zijn in kaart gebracht in een fokprogramma (EEP). De coördinator is met een comité van deskundigen in heel Europa op zoek gegaan naar een geschikte gorillagroep, in een dierentuin die bereid was te helpen. De introductie van een onbekende gorilla bij een nieuwe groep is namelijk een hele onderneming, en zonder voorspelbare uitkomst.

 

29 oktober 2016

Geboorte

Verstoten baby gorilla_2017_yanga_1920x1080.jpg

In Erlebnis Zoo Hannover wordt een jonge westelijke laaglandgorilla (Gorilla gorilla gorilla) geboren. Het is een vrouwtje, genaamd Yanga. Jonge gorilla’s blijven normaal gesproken de eerste levensjaren bij hun moeder. Voor de gorillababy in Hannover Erlebnis Zoo liep dat anders. Ze werd kort na de geboorte verstoten: haar moeder hield haar niet tegen zich aan en gaf haar geen melk. Zonder voeding zou Yanga het niet overleven, dus besloot de dierentuin haar te scheiden van de groep en de verzorging op zich te nemen.

Terug naar haar familiegroep kon de babygorilla niet, vanwege de onrust in die groep. Om haar de kans te geven om op een natuurlijke manier op te groeien, is besloten een nieuwe groep te zoeken, waarin ze hopelijk zou worden geaccepteerd.