page title

Van testen tot werpen

In het voorjaar verwacht ARTIS een olifantje. Alle tekenen wijzen erop dat de matriarch van de kudde Aziatische olifanten drachtig is. Ze is ruim 200 kilo aangekomen, haar cyclus is uitgebleven en de bul toont geen interesse meer in haar. 

Zwangerschapstest

De makkelijkste manier om bij olifanten te testen of er een kalf op komst is het onderzoeken van de poep of plas. Net als bij mensen eigenlijk. Het verzamelen van mestmonsters is wel een grotere uitdaging. Olifantenkoeien leven in kuddes, waardoor je goed moet opletten om er zeker van te zijn dat de geschepte mest van de juiste olifant is. Na het verzamelen wordt het monster zo snel mogelijk ingevroren.

Daarna worden de ontlastingsmonsters gekoeld naar Engeland verzonden. In een gespecialiseerd laboratorium testen medewerkers de mest op het hormoon progesteron. Dit hormoon gaat omhoog na de eisprong van de olifant. Als de olifant niet drachtig is, zal dit progesterongehalte in het bloed weer dalen. Deze hoge en lage concentraties zijn te meten in de ontlasting. Op deze manier is een cyclus te herkennen. Tijdens dracht blijft het hormoon in hoge concentraties in het bloed aanwezig, zonder naar beneden te gaan. Als gedurende een lange periode de hoeveelheid progesteron in de ontlasting hoog blijft, wijst dit op dracht. Dit was ook bij de olifant in ARTIS het geval.

Afkijken bij de matriarch

Hoewel alleen de vrouwelijke olifanten met hun jongen in kuddes leven, zijn de mannelijke olifanten nooit ver weg. Rondom de kuddes ruiken zij met hun slurf aan de urine van olifantenkoeien die net op dezelfde plek liepen. Hieraan kan hij ruiken of de koe in oestrus is. Dat is de periode waarin de vrouw vruchtbaar is en bereid is om met het mannetje te paren. Heel vaak komt dit bij Aziatische olifanten niet voor. De cyclus van een vrouwelijke olifant duurt al snel 16 weken, waardoor zij maar 2 à 3 keer per jaar in oestrus zijn.

Omdat paren met zo’n groot lichaam ook best ingewikkeld is, is het belangrijk om al van jongs af aan mee te kijken hoe het allemaal in zijn werk gaat. Bij een bevalling zijn andere koeien tot grote steun. Er zijn gevallen bekend dat ervaren koeien helpen met bijvoorbeeld het verwijderen van de vruchtvliezen van het kalf. In ARTIS zullen de dochters van de drachtige olifant ook bij de geboorte aanwezig zijn. Dan kunnen ze steun bieden en ervaring op doen.