Planetariumverhalen

ruimteafval

De ruimte om het ISS met ESA-astronaut André Kuipers en Artis de Marsis lijkt onmetelijk groot en leeg. Maar... dat is het niet. Er zweven duizenden, misschien zelfs miljoenen stukken en stukjes ruimteafval in banen om de aarde. En dat levert steeds meer het gevaar van botsingen op.

Het ruimtestation ISS heeft al enkele keren moeten uitwijken voor een stuk afval. Het ruimteschroot wordt gelukkig nauwlettend in de gaten gehouden. Een speciaal ‘afvalteam’ van de Europese ruimtevaartorganisatie ESA brengt al het schroot met radar en speciale telescopen in kaart en berekent de kans op een botsing met bijvoorbeeld het ruimtestation. Ook Russische en Amerikaanse onderzoekers houden zicht op het afval.

alarm

Als een brok ruimteafval tijdig ontdekt is, kan het ISS een uitwijkmanoeuvre maken. Eind januari was dat weer eens het geval. Om een botsing met ruimteschroot te vermijden moest de Russische vluchtleiding de baan van het Internationaal Ruimtestation ISS verhogen met 1,7 km. Dat gebeurde door de motoren van een van de modules 64 seconden te laten werken. Het ging om een brokstuk van de Chinese weersatelliet Fengyun-1 die het ISS gevaarlijk dicht zou passeren. Deze satelliet werd in 2007 als proef door de Chinezen kapot geschoten, wat duizenden stukken extra ruimteafval opleverde.

reddingscapsule

In juni 2011 werd een stuk ruimteafval te laat opgemerkt om het ISS nog uit te kunnen laten wijken. Het risico op een botsing was zo groot, dat de kosmonauten tijdelijk verhuisden naar de reddingscapsule. Zo’n reddingscapsule is voorzien van een beschermend schild en kan kleine stukken schroot en meteorieten (ruimtesteentjes) opvangen.

Artis de Marsis in de ruimte

Tijdens de missie van André Kuipers zijn er veel activiteiten in het Planetarium. Iedere zondag en in de voorjaarsvakantie (van 25 februari t/m 4 maart) draait het programma ‘Artis de Marsis de ruimte in’. Daarin onder meer uitleg over het ruimteschroot en de risico’s die het oplevert.