Planetariumverhalen

poollicht vanuit de ruimte

Op 21 december vertrok astronaut André Kuipers samen met Artis de Marsis naar het Internationale Space Station (ISS). Hij is zeker nog tot begin juli in de ruimte. Wat ziet André Kuipers allemaal vanuit de ruimte, wat ervaart hij en wat kunnen we leren van kijken naar de aarde vanaf die afstand?

André Kuipers: “Regelmatig zie je boven de Zuid- of Noordpool groene sluiers van licht, een fascinerend schouwspel. Aan het poollicht kun je zien dat zich rond de aarde een magnetisch veld bevindt dat ons beschermt tegen de zonnewind”

zonnewind

Buiten onze atmosfeer bevindt zich nog een beschermende laag, de magnetosfeer. Deze laag beschermt ons tegen geladen deeltjes vanuit de ruimte. Vooral de zon stoot voortdurend elektrisch geladen deeltjes uit, een verschijnsel dat ‘zonnewind’ heet. En die deeltjes worden afgebogen en tegengehouden door het magnetisch veld van de aarde. De deeltjes volgen daarbij de magnetisch veldlijnen. 

poollicht

Er zijn daarom twee plekken waar de deeltjes wel kunnen doordringen tot de atmosfeer, namelijk de beide poolgebieden. Daarbij ontstaat het poollicht. Bij de Noordpool heet dat aurora borealis oftewel het noorderlicht. Boven de Zuidpool heet dit verschijnsel aurora australis, het zuiderlicht. 

rood, groen en blauw

De atomen raken na een botsing met een zonnedeeltje even ‘aangeslagen’ en vallen onder het uitzenden van licht weer terug in hun oude vorm. In de atmosfeer geven zuurstofatomen rood licht op 200 km hoogte en groen op 100 km hoogte. Stikstof levert blauwe en violette kleuren op. In de winterperiode is het poollicht soms zelfs in Nederland te zien, zeker wanneer de zon extra actief is.

Artis de Marsis in de ruimte

Tijdens de missie van André Kuipers zijn er veel activiteiten in het Planetarium. Iedere zondag draait het programma ‘Artis de Marsis de ruimte in’. Daarin onder meer aandacht voor het poollicht en de magnetosfeer van de aarde. 

naar het overzicht

ruimtereis

Dagelijks worden er speciale films vertoond in de 628 m² grote, bolvormige koepel van het Planetarium

bekijk alle verhalen uit Artis

Planetariumverhalen

CBF keur voor goede doelen

Natura Artis Magistra bedankt: Bank Giro Loterij

ANWB fonds Gemeente Amsterdam Bouwstenen Dierenbescherming Stadsdeel centrum Janivo Canon Compass Group Provincie Noord-Holland Prins Bernard Cultuurfonds Vrumona Zabawas Stimuleringsfonds voor de Architectuur Rijksoverheid kansen voor West Europese Unie