Planetariumverhalen

nieuwe super aarde ontdekt

Erg tot de verbeelding spreekt de naam van de planeet niet; HD 85512b. Dat het wellicht een tweelingbroertje is van de aarde natuurlijk wel. Europese sterrenkundigen hebben onlangs 55 nieuwe planeten bij andere sterren ontdekt.

Sinds 1995 worden er planeten gevonden bij andere sterren. Zonnen dus, die net als onze eigen zon een of meerdere planeten om zich heen hebben draaien. Het bijzondere van de nieuw gevonden “exoplaneten” is dat ze om sterren heen draaien die veel op onze eigen zon lijken. Daarnaast hebben 19 van de 55 gevonden planeten een massa die minder is dan 10 maal de massa van onze eigen aarde. Planeten met deze eigenschappen worden ook wel super aardes genoemd. Dit zijn planeten die een vast oppervlak kunnen hebben, met vloeibaar water en een atmosfeer. Deze atmosfeer beschermt het eventuele leven op de planeet tegen de schadelijke straling van de zon waar ze omheen draaien.

HD 85512b

De beste kandidaat is exoplaneet HD 85512b. Net als onze eigen aarde draait deze planeet in een baan rond haar zon waar het niet te heet en niet te koud is. Precies goed om vloeibaar water op het oppervlak mogelijk te maken. Het is bovendien een van de kleinste exoplaneten ooit gevonden, met een massa van ongeveer 4 keer zo groot als de aarde. Een super aarde waar leven zou kunnen voorkomen.

nog niet te zien

Hoe deze planeet, of het eventuele leven, er uit ziet blijft echter gissen. Bovenstaande afbeelding is een artistieke impressie van de planeet. Exoplaneten kunnen niet direct worden waargenomen. Sterrenkundigen bestuderen schommelingen in de bewegingen van sterren waaruit kan worden afgeleid of er een object om de ster heen draait. Met behulp van zeer gevoelige instrumenten kan men ook de massa en de afstand waarop exoplaneet rondom haar ster draait bepalen. De Europese Zuidelijke Sterrenwacht in Chili en de onlangs gelanceerde Kepler ruimtesonde beschikt over instrumenten waarmee in de toekomst steeds meer van dit soort super aardes gevonden kunnen worden. Opvallend is dat bij maar liefst 40 procent van de bestudeerde sterren die op onze zon lijken, exoplaneten worden gevonden die een vast oppervlak zouden kunnen hebben. De meeste exoplaneten tot nu toe gevonden, zijn gasreuzen zoals onze eigen Jupiter.

in het Planetarium

In de sterrenhemel van de maand na afloop van elke lezing laten we in het Planetarium zien welke sterren en planeten er in de komende tijd te bewonderen zijn.