klein, ver en wit als sneeuw
Eris staat op dit moment bijna 15 miljard kilometer van ons af. Dat is drie maal zo ver als Pluto. Geen wonder dat het opmeten van Eris ook met de beste telescopen bijna niet te doen is. In november 2011 lukte het toch. Door vanaf verschillende plaatsen op aarde te volgen wanneer een ster achter Eris verdween en weer tevoorschijn kwam, was de afmeting van Eris’ schaduw precies te berekenen - en daarmee de afmeting van Eris zelf. De diameter is 2326 kilometer. Dat is praktisch even groot als Pluto. Omdat de helderheid van Eris al eerder bekend was, werd zo ook duidelijk dat Eris het verre zonlicht heel sterk weerkaatst. Eris moet sneeuwwit zijn.
dwergplaneten
De Amerikaanse planeetonderzoeker Mike Brown ontdekte Eris in 2005. Het was niet het eerste planeet-achtige voorwerp dat nog voorbij Pluto in het zonnestelsel werd ontdekt, maar wel het grootste. Pluto en Eris hebben heel andere banen om de zon dan de planeten die we al lang kennen. Ze moeten bovendien hun banen delen met andere voorwerpen waar hun zwaartekracht niet de baas over is. Ook dat is een verschil tussen Eris, Pluto en andere dwergplaneten met de acht 'echte' planeten die om de zon draaien.
Behalve Eris en Pluto zijn er nog drie dwergplaneten: Ceres, Haumea en Makemake. Daarnaast zijn er 'bijna zekere' dwergplaneten. Zijn Quaoar, Sedna en Orcus dwergplaneten? Of moeten we ze toch planetoïden noemen, zoals miljoenen kleinere objecten in het zonnestelsel? Ook worden er nog steeds nieuwe dwergplaneten ontdekt.
in het Planetarium
Bij de lezing van 6 december wordt na de pauze de sterrenhemel van de komende maand vertoond. Dan maken we ook een ruimtereis naar Pluto en Eris en haar maan Dysomnia. De verre vreemde banen die zij om de zon maken, zullen dan goed te zien zijn.
delicious
hyves
facebook
twitter
facebook