ginkgobladeren in de herfst

De ginkgo is nauw verwant aan naaldbomen. Hij is te zien in het Paradijs

plataan in de winter

De meeste loofbomen verliezen hun bladeren in de herfst

variatie in bomen

Verschillende boomsoorten in de herfst.

groen

de rustperiode van bomen

Alle bomen in Artis die buiten staan komen uit gebieden met een gematigd klimaat. Ze zijn bekend met zomers en winters zoals wij die hier in Nederland kennen. Er staan naaldbomen, loofbomen en winterharde palmen van over de hele wereld. Het zijn voornamelijk de loofbomen die hun blad verliezen.

Bomen verdampen water via hun bladeren en nemen water op met hun wortels. Loofbomen stoppen met water opnemen als de grondtemperatuur onder de 4°C daalt. Dan moeten ze hun bladeren kwijt zijn om te voorkomen dat ze uitdrogen. Daarom laten ze hun bladeren vallen zodra het kouder wordt.

stilstaande sapstroom

Omdat de boom bijna geen water meer verdampt en de wortels nauwelijks meer water opnemen, staat de sapstroom in de boom in de winter bijna stil. De sapstroom vervoert voedingsstoffen en planthormonen die ervoor zorgen dat de boom groeit. Deze komen in de winter niet voldoende aan waar ze nodig zijn. De boom heeft tijdens het koude seizoen dus een rustperiode waarin hij bijna niet groeit.

het voorjaar voor zijn

Tijdens de rustperiode bereidt de boom zich voor op het nieuwe voorjaar. Voordat de bomen hun bladeren laten vallen, zorgen ze ervoor dat ze het meeste bladgroen uit de oude bladeren in de takken opslaan. Dit bladgroen wordt in het voorjaar gebruikt voor de nieuwe bladeren.

Bijna alle bomen beginnen met de aanleg van knoppen voordat de winter begint. Sommige bomen hebben op dat moment zelfs al volgroeide knoppen, zodat ze in het voorjaar zo snel mogelijk nieuwe bladeren hebben.

opwarming en versnelling

Zodra de zon de grond en de boom verwarmt, komt de verdamping weer op gang. De sapstroom versnelt en er komen meer voedingsstoffen en planthormonen bij de knoppen. Hierdoor lopen de knoppen uit en krijgt de boom bladeren. Omdat er via de bladeren meer water kan verdampen, versnelt de sapstroom nog meer en groeit de boom weer harder.

regels en uitzonderingen

Sommige loofbomen zoals hulst en de tulpenboom hebben verdikte bladeren die minder water verdampen. Zij laten hun bladeren niet vallen maar blijven de hele winter groen. Hetzelfde geldt voor de winterharde palmen in de tuin.

Naaldbomen verliezen elk jaar ongeveer een kwart van hun naalden. Ze doen er 4 jaar over om een volledig nieuw bladerdak te krijgen. Een uitzondering is de lariks die elk jaar al zijn naalden verliest. Ook de ginkgobomen verliezen elk jaar hun bladeren. Hoewel hun hun bladeren niet opgerold zijn, zijn ze nauw verwant aan naaldbomen.