de dodo en eindige eilandnatuur

dinsdag 6 maart 2012
20:00 – het Planetarium
Artis-lezing

De dodo is een van de vele soorten die miljoenen jaren in staat was te overleven op een klein eiland onder barre klimatologische omstandigheden. Echter kort nadat de mens voet op het eiland Mauritius had gezet stierven de dodo en tal van andere soorten snel uit.

De precieze redenen waarom eilanddieren uitsterven zoals de dodo, zijn vaak niet duidelijk. Dr Rijsdijk doet sinds 2005 onderzoek naar een 4000 jaar oud dodomassagraf dat hij in Mauritius ontdekte. Uit deze fossiele resten proberen hij en collega's een beeld te reconstrueren van de eilandnatuur voordat de mens Mauritius bewoonde. De opgedane kennis blijkt van groot belang voor het duurzaam beschermen van bedreigde eilandnatuur.

capita selecta

Natura Artis Magistra wil, als nationaal instituut, een kennisinstituut zijn en blijven, Zij wil verwondering over en studie van de natuur stimuleren en verdiepen. In dit kader organiseert de Artis Academie elke eerste dinsdag van de maand lezingen. Artis nodigt gerenommeerde sprekers uit om op een laagdrempelige en inspirerende manier te vertellen over onderwerpen op het gebied van geselecteerde thema’s; de capita selecta. Van astronomie tot microbiologie, van antropologie tot kunstgeschiedenis.

Kenneth Rijsdijk heeft zich na zijn toevallige ontdekking van een 4000 jaar oud massagraf van de dodo ontpopt tot een gepassioneerd beschermer van de kwetsbare eilandnatuur. Rond de dodo heeft hij een indrukwekkende verzameling wetenschappers, kunstenaars en natuurbeschermers bijeen weten te brengen die velen inspireren. Artis is dan ook verheugd hem in maart te ontvangen en hem naar aanleiding van de dodo te horen spreken over het duurzaam beschermen van bedreigde eilandnatuur.

toegang

Om een Artis-lezing te bezoeken hebben zowel Artis-leden als niet-leden een toegangsbewijs nodig. De entreeprijs voor een lezing is inclusief een drankje vooraf én in de pauze. De entreeprijs voor een Artis-lezing is € 12,50, Artis-leden betalen € 5,-. Koop uw toegangsbewijs online of in de voorverkoop aan de Artis-kassa.

Kenneth Rijsdijk

Kenneth Rijsdijk (1968) is sinds 2011 assistent professor bij de Computational Geo-Ecology Group van het Instituut voor Biodiversiteit en Ecosysteem Dynamica (IBED) aan de Universiteit van Amsterdam. Van huis uit opgeleid als fysisch geograaf richt zijn onderzoek zich op de dynamica van de processen die het aardoppervlak hebben gevormd, met name de evolutie van de Noordzee en Ierse zeeprocessen in het Quaternair.

In 2006 was Kenneth Rijsdijk lid van een team dat een 4000 jaar oude vindplaats van resten van dodo’s en andere dieren op Mauritius, een vulkanisch eiland in de Indische Oceaan ontdekte. Na onderzoek bleek het een massagraf, een van de rijkste ter wereld: naast resten van de iconische vogel die niet kon vliegen bevatte het ook resten van 10 andere soorten gewervelde dieren. Tevens bevat het resten van insecten, slakken en planten en gaf dus inzicht in een compleet, toenmalig ecosysteem. De vondst leidde tot nieuwe onderzoeksvragen over de rol van veranderingen in de omgeving en landschapsdynamica in het bestaan en ontstaan van eilanden en hun ecosytemen.
Na deze ontdekking samen met partners uit Mauritius zette Kenneth het internationale en multidisciplinair Dodo Research Programme op, een netwerk van ruim 100 onderzoekers (historie, sociale economie, archeologie, geologie en ecologie) , musea, bedrijven en NGO-s. In dit verband organiseerde Kenneth vanaf 2006 jaarlijkse Dodo Expedities. Tijdens de zeereis van de VPRO in het kielzog van de Beagle kwam Kenneth in 2010 aan boord en maakte de VPRO kijkers deelgenoot van een van deze expedities. Kenneth zet zich in om meer bekendheid te geven een de kwetsbaarheid en uniciteit van eilandecosystemen.

Op de Universiteit van Amsterdam doceert Kenneth earth science and future planet courses. Tevens draag hij bij aan de ontwikkeling van het nieuwe beta-gamma Bsc. studieprogramma Future Planet Studies, met als doel om een nieuwe generatie wetenschappers op te leiden, die in staat zijn om gamma en beta wetenschap te integreren om zo de grote toekomstige uitdagingen voor samenlevingen en levensvormen op de planeet op te lossen (klimaatverandering, het opraken van natuurlijke hulpbronnen en socio-economische verstoringen.

Lees meer over Kenneth Rijsdijk en het Dodo Research Programma.

« terug naar het overzicht